'I came by boat' is een groeiproject, een project in ontwikkeling. Sinds een jaar ben ik bezig 'de boot' (zeilboot) als archetype en als metafoor voor droom, verlangen, obsessie en reislust vorm te geven en in kaart te brengen met gebruikmaking van verschillende middelen. Als zodanig is 'I came by boat' een verkapt (zelf)portret. Het project bestaat uit verschillende onderdelen.

Ik maak modellen van afgeleide rompvormen. De boot wordt geboetseerd vanuit een min of meer archeologisch onderzoek en een idee over een eventuele (mogelijke) boot. Bepaalde plaatsen in cq delen van een boot, zoals de kuip, de kajuit, de hondenkooi en de kaarttafel, worden in het model (in klei) zichtbaar gemaakt. Deze modellen worden afgegoten in transparante giethars, waardoor het model het karakter krijgt van 'gestold' water (ijs).

De op deze manier gevormde objecten zijn als multiple te koop. Het aantal afgietsels dat mogelijk is van een bepaald model wordt bepaald door de conditie van de mal: als de mal niet meer gebruikt kan worden, is dat tevens de grens van deze ene editie. Dat kan variëren van drie tot maximaal acht exemplaren.

De multiples worden geleverd met een certificaat, waarin alle informatie is vermeld om de 'echtheid' van het object te garanderen. Tevens is het certificaat een beeldende verwijzing naar 'de reis'. Aan de binnenkant van het certificaat is een gedicht van Willem Kuipers opgenomen om de poëtische aard van het werk te benadrukken. Het certificaat is vormgegeven door Felix Jansens, en de foto op de buitenkant is door mij gemaakt tijdens een zeilreis naar Engeland.

Bovengenoemde bootmodellen zijn de spil van het project en vormen de basis voor mijn fictieve werf. Vanuit deze 'werf-gedachte' worden nieuwe ideeën ontwikkeld, zoals b.v. de plastische reconstructie van een scheepswrak. Dit wrak van een houten zeiljachtje uit 1969 was lang geleden winnaar van een ontwerpprijsvraag. Het is ooit gebouwd als droom(boot), zoals elke boot oorspronkelijk een droom symboliseert. De droom is afgelopen voor de laatste eigenaar, die er na lang wikken en wegen afscheid van genomen heeft. Voor mij is het restant van die boot een nieuw uitgangspunt geworden: de reconstructie van een verloren droom.

De binnenkant van het wrak functioneert als mal en wordt in delen afgegoten in transparante giethars. De boot wordt niet in zijn totaliteit afgevormd, maar essentiële delen moeten samen het signalement van cq de idee van 'boot' opleveren (de boot als archetype). De delen zullen als het ware als de reconstructie van een gecrasht vliegtuig of het skelet van een prehistorisch dier worden samengebracht. Elk afgegoten deel krijgt een label met vermelding van de herkomst van het afgietsel, afgietdatum, maten, gewicht en materiaal (b.v. Kroonboot 23, boeg stuurboord 1, 13-08-2001, etc.). Chemieconcern DSM is sponsor van dit werk en levert de voor het afgieten benodigde polyester giethars.

Tegelijkertijd wil ik een (video)film, 'Droomboot 23', maken over de vorige eigenaar van het wrak/de boot, waarin hij zijn verhaal vertelt over zijn verloren droom en waarin ook de ontwikkeling en verwerking van het wrak tot een nieuw beeld te zien zijn. Ook komt de ontwerper aan het woord en een eigenaar van een nog varend identiek schip. Deze documentaire-achtige video wordt gefilmd door Ian Pieters.

Een foto die ik maakte van het moment waarop de vorige eigenaar mij zijn boot kwam brengen, illustreert de verloren droom. Zijn besluit om de boot aan mij te geven is gevoed door het idee dat deze als gereconstrueerde 'luchtbel' een tweede leven gaat leiden, zodat hij in zijn hoofd geen afstand hoeft te doen van de droom die hij in werkelijkheid heeft moeten opgeven.

Op dit moment ben ik vanuit 'I came by boat' betrokken bij een stedenbouwkundig project in de gemeente Vlissingen, waar ik binnen het ontwerp van architect Steven Mook een nieuwe 'werf' ontwikkel op de plaats van het monument De Zeehondenwerf, een oude rede op de kop van de jachthaven.

Ik stel me hierbij een grote glazen vitrine op palen voor, met een interieur dat afgestemd is op verscheidene functies, zoals productie (atelier), uitgeverij, vitrine en eventueel kantoor van de havenmeester. Het object zal eenvoudigweg 'De Werf ' gaan heten.

' De Werf ' heeft de mogelijkheid om zich op die plaats in de openbare ruimte als een kameleon te gedragen en vormt in het project ' I came by boat ' de verbinding tussen werkelijkheid en fictie.

In het kader van een cultureel uitwisselingsproject tussen Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba heb ik vierenhalve maand op Curaçao gewerkt aan het Reisbureau 'I came by boat'.

Dit Reisbureau bestaat uit een tot kijkdoos omgebouwde container, die als publieke sculptuur op de kade voor het Maritiem Museum Curaçao in Willemstad geplaatst is.

In de kijkdoos bevindt zich een verzameling fotopanorama's, die een beeldverslag vormen van (boot)reizen die ik rondom en op Curaçao maakte. Ook zijn daarin de resultaten te zien van de workshops Droomboot die ik organiseerde voor kinderen en lokale kunstenaars.

Voor die laatste workshop heb ik twintig Curaçaose kunstenaars gevraagd of zij hun droomboot twee- of driedimensionaal wilden vormgeven in door hen zelf gekozen materialen. Deze vraag sluit aan bij de ervaringen en de geschiedenis van de bevolking: een eiland is omringd door water, waardoor de boot altijd een essentieel vervoermiddel is (geweest). Bovendien is, vanuit historisch perspectief, in principe iedereen per boot op het eiland aangekomen.

Een soortgelijke workshop, wat materiaal betreft beperkt tot klei en glazuur, heb ik gegeven aan kinderen uit de kindertehuizen Brakke Put, Casa Manita en het Mrg. Verriet Instituut. Zij volgden in die periode een creatieve cursus bij het Open Atelier van mevrouw Esther Liesdek.

De werken van de lokale kunstenaars en de kinderen voorzien het Reisbureau van een culturele achtergrond van het eiland.

Reisbureau 'I came by boat' vormt een beeldverslag. Als zodanig is het een omkering van het begrip reisbureau: er worden geen reizen verkocht, maar getoond. Het Reisbureau geeft in zijn totaliteit een beeld van de actuele maritieme Antilliaanse cultuur.

In de context van 'I came by boat' staat de 'ik' in het Reisbureau voor ieder mogelijk persoon of zelfs object. Deze abstractie wordt vergroot door de verscheping van het Reisbureau vanaf zijn vaste plaats aan de kade in Willemstad naar andere plaatsen.

De container zal na enige tijd per boot naar andere eilanden van de Nederlandse Antillen en uiteindelijk naar Rotterdam reizen, waar het Reisbureau onder andere tentoongesteld gaat worden in de expositie 'Shine' in het Museum Boijmans van Beuningen. In deze grote internationale tentoonstelling, in september 2002, zal het project 'I came by boat' in zijn geheel worden opgenomen.

In het Reisbureau bevinden zich onder meer een aantal foto‚s waarop de vlag met het logo van het project 'I came by boat' te zien is. Zo is ze bijvoorbeeld te zien op een tanker die Willemstad binnenvaart, op de St. Maarten Yachtclub, op het startschip tijdens de Heineken Regatta, op een bareboot en in een vlaggenmast bij het Maritiem Museum Curaçao. De vlag neemt op deze manier verschillende rollen aan: als teken van nationaliteit, als reclame-uiting en als afbakening van het werkterrein van Reisbureau 'I came by boat'.

Iedereen die op enige manier zijn of haar medewerking verleend heeft aan het project wordt genoemd op de buitenwanden van het Reisbureau.

© Paul Cox / De Werf, juli 2001